آقا مغان بودم!
جولای 22, 2008آقا از طرف دانشکدهمان رفته بودیم بازدید از مرکز دانشگاه خودمان در مغان.
مغان کجاست؟
شمالیترین نقاط کشور در گوشه سمت چپ نقشه که مشگینشهر به بالا و شامل شهرهایی مانند بیلهسوار (به ترکی: بلهسووآر) انگوت (اوونگووت) اصلاندوز پارسآباد. شهر بزرگ این منطقه پارس آباد است.
مغان آب و هوا و خاکی متفاوت دارد. آب و هواش شرجیتر از شمال و به گرمای جنوب و خاکی سیاه و زراعی دارد. تنها منطقه در اطراف ما است که 9 ماه فصل زراعی دارد و در یک زمین دوبار محصول کشت میشود. مثلا اول گندم کشت میشود و برداشت میشود و کشت دوم مثلا سویا یا ذرت علوفهای و…
مهمترین اتفاق در مغان کشت و صنعت مغان و سد میل-مغان است. سد روی رود خروشان ارس در سالهای 48 ساخته شده و مرز مشترک ایران و آذربایجان است. وسط سد میله مرزی شماره 51 است. این سد آب و حیات را در مغان به ارمغان آورده و بدون این آب مغان هیچی نبود.
آب سد با کانالهای بزرگی به دریاچهای که برای کشت و صنعت احداث شده منتقل میشود. در آنجا آب به مزارع بسیار بزرگ تقسیم میشود. یک نیروگاه آبی کوچک هم از این آب میچرخد.
ابعاد و ارقام کشت و صنعت غیرقابل باور و حجیم است.
در ابتدای احداث زمینهای این شرکت 60هزار هکتار بودهاست. که بعدا 15هزارهکتارش به شرکت کشت و صنعت پارس واگذار شده و 5هزار هم به ملت. الان 40هزار هکتار سطح زیر کشت در این شرکت است که به 10 بخش تقسیم شدهاست. (برای تصور بهتر میدانید که هر هکتار ده هزار متر مربع است. ضربدر 40هزار میشود 400میلیون متر مربع)
یک شورای مدیریت و سیاستگذاری مرکزی دارد و در بقیه موارد بخشها سیستمهای مدیریتی خودشان را دارند.
بخش 6 آبیاری تمام بارانی است و زراعی است. در بقیه بخشها آبیاری نشتی و غرقآبی است. مقدار خیلی کمی هم دیم وجود دارد.
2500هکتار باعات این شرکت است. تماما با آبیاری قطرهای. یعنی پای هر درخت یک لوله و یک فواره کشیده شدهاست. بالای 100رقم درخت میوه از پونزده بیست نوع میوه باغی.
اخیرا در زمینهای تپهای که بلااستفاده بودهاست زیتون کاشته شده و محصولی بسیار متفاوت و غنی و شاید بهتر از محصولات دیگر زیتونکاریهای ایران دادهاست.
میوههای درجه یک صادر میشود.
گاوداری این مجتمع 11هزار راس گاو شیری گرانبها دارد که اگر هرکدام سه میلیون تومان باشد میشود کلی!
بزرگترین کارخانه قند خاورمیانه در این مرکز است و آنقدر حجم ورودی آن بالا است که الان محصول کافی چغندر قند وجود ندارد که با تمام ظرفیت کار بکند.
کارخانه لبنیات «مغانه» در این مجتمع است و محصولات بینظیر و با کیفیتی در دوغ و شیر و بخصوص کره تولید میکند.
نیروی انسانی متخصص و امکانات مکانیزه بسیار خوبی در این مرکز وجود دارد. ولی من نمیدانم شاهکلید ماجرا کجا بود. مزرعه چغندرقند رفتیم سرشار از آفت بود. مزرعه ذرت دیدیدم سرشار از علف هرز بود. بیماریها و آفات چنان زیاد بودند که ما کف کردهبودیم. مثل نقل و نبات از سموم شیمیایی استفاده میشود! انگار کشاورزی بیولوژیک خواب و رویا است!
یک قطعه بزرگی را چهار پنچ تراکتور همزمان روش کار میکردند برای کشت دوم. یکیشان هم زمین را با علفکش سمپاشی میکرد… همه اینها در علم روز و دانش فعلی بشر کارهای جالبی نیستند.
در مزرعه گندم که برداشت شده بود تریلیها روی زمین حرکت میکردند و لودر و گریدر قشنگ روی مزرعه تاخت میزدند. همه اینها زمین را سفت میکند و از کیفیت زمین کم میکند.
من خودم یک فکری دارم. مزرعه مثل سفره نهار و شام باید تصور باشد که جز مواقع ضروری و مگر افراد نظیف و تمییز کسی پا توش نگذارد.
دیگه تمومش میکنم.
فقط این عدد هم جالبه. اگر کشت و صنعت یک مزرعه واحد در نظر گرفته بشه، از مرز سمت راستش تا مرز سمت چپش 60کیلومتر فاصله وجود داره.
دو تا چیز دیگه
از من بجه الف دانشجو تا اون استاد فوق دکترا هممون میگیم مشکل کشت و صنعت مدیریته و اگر «من» بودم نه تنها اونجا ضرر نمیکرد که تمام غذای ایران رو هم تامین میکرد! ولی من به عینه دیدم که این چیزها نیست. همه کسانی که اونجا کار میکنند به نسبت، متعهد و کاردان هستند مشکل واقعا ناپیدا است. مبهم است. شرلوک هولمزی باید که معلوم بشود مشکل کجاست. البته یک نکته کوچکش این بود که من اونجا واحد R&D ندیدم. شاید نبود. شاید هم بود من ندیدم.
بعدی هم اینکه در کارهای تاسیس این شرکت کشورهایی که ما به رسمیت نمیشناسیم کار کردهاند.
مغان کجاست؟
شمالیترین نقاط کشور در گوشه سمت چپ نقشه که مشگینشهر به بالا و شامل شهرهایی مانند بیلهسوار (به ترکی: بلهسووآر) انگوت (اوونگووت) اصلاندوز پارسآباد. شهر بزرگ این منطقه پارس آباد است.
مغان آب و هوا و خاکی متفاوت دارد. آب و هواش شرجیتر از شمال و به گرمای جنوب و خاکی سیاه و زراعی دارد. تنها منطقه در اطراف ما است که 9 ماه فصل زراعی دارد و در یک زمین دوبار محصول کشت میشود. مثلا اول گندم کشت میشود و برداشت میشود و کشت دوم مثلا سویا یا ذرت علوفهای و…
مهمترین اتفاق در مغان کشت و صنعت مغان و سد میل-مغان است. سد روی رود خروشان ارس در سالهای 48 ساخته شده و مرز مشترک ایران و آذربایجان است. وسط سد میله مرزی شماره 51 است. این سد آب و حیات را در مغان به ارمغان آورده و بدون این آب مغان هیچی نبود.
آب سد با کانالهای بزرگی به دریاچهای که برای کشت و صنعت احداث شده منتقل میشود. در آنجا آب به مزارع بسیار بزرگ تقسیم میشود. یک نیروگاه آبی کوچک هم از این آب میچرخد.
ابعاد و ارقام کشت و صنعت غیرقابل باور و حجیم است.
در ابتدای احداث زمینهای این شرکت 60هزار هکتار بودهاست. که بعدا 15هزارهکتارش به شرکت کشت و صنعت پارس واگذار شده و 5هزار هم به ملت. الان 40هزار هکتار سطح زیر کشت در این شرکت است که به 10 بخش تقسیم شدهاست. (برای تصور بهتر میدانید که هر هکتار ده هزار متر مربع است. ضربدر 40هزار میشود 400میلیون متر مربع)
یک شورای مدیریت و سیاستگذاری مرکزی دارد و در بقیه موارد بخشها سیستمهای مدیریتی خودشان را دارند.
بخش 6 آبیاری تمام بارانی است و زراعی است. در بقیه بخشها آبیاری نشتی و غرقآبی است. مقدار خیلی کمی هم دیم وجود دارد.
2500هکتار باعات این شرکت است. تماما با آبیاری قطرهای. یعنی پای هر درخت یک لوله و یک فواره کشیده شدهاست. بالای 100رقم درخت میوه از پونزده بیست نوع میوه باغی.
اخیرا در زمینهای تپهای که بلااستفاده بودهاست زیتون کاشته شده و محصولی بسیار متفاوت و غنی و شاید بهتر از محصولات دیگر زیتونکاریهای ایران دادهاست.
میوههای درجه یک صادر میشود.
گاوداری این مجتمع 11هزار راس گاو شیری گرانبها دارد که اگر هرکدام سه میلیون تومان باشد میشود کلی!
بزرگترین کارخانه قند خاورمیانه در این مرکز است و آنقدر حجم ورودی آن بالا است که الان محصول کافی چغندر قند وجود ندارد که با تمام ظرفیت کار بکند.
کارخانه لبنیات «مغانه» در این مجتمع است و محصولات بینظیر و با کیفیتی در دوغ و شیر و بخصوص کره تولید میکند.
نیروی انسانی متخصص و امکانات مکانیزه بسیار خوبی در این مرکز وجود دارد. ولی من نمیدانم شاهکلید ماجرا کجا بود. مزرعه چغندرقند رفتیم سرشار از آفت بود. مزرعه ذرت دیدیدم سرشار از علف هرز بود. بیماریها و آفات چنان زیاد بودند که ما کف کردهبودیم. مثل نقل و نبات از سموم شیمیایی استفاده میشود! انگار کشاورزی بیولوژیک خواب و رویا است!
یک قطعه بزرگی را چهار پنچ تراکتور همزمان روش کار میکردند برای کشت دوم. یکیشان هم زمین را با علفکش سمپاشی میکرد… همه اینها در علم روز و دانش فعلی بشر کارهای جالبی نیستند.
در مزرعه گندم که برداشت شده بود تریلیها روی زمین حرکت میکردند و لودر و گریدر قشنگ روی مزرعه تاخت میزدند. همه اینها زمین را سفت میکند و از کیفیت زمین کم میکند.
من خودم یک فکری دارم. مزرعه مثل سفره نهار و شام باید تصور باشد که جز مواقع ضروری و مگر افراد نظیف و تمییز کسی پا توش نگذارد.
دیگه تمومش میکنم.
فقط این عدد هم جالبه. اگر کشت و صنعت یک مزرعه واحد در نظر گرفته بشه، از مرز سمت راستش تا مرز سمت چپش 60کیلومتر فاصله وجود داره.
دو تا چیز دیگه
از من بجه الف دانشجو تا اون استاد فوق دکترا هممون میگیم مشکل کشت و صنعت مدیریته و اگر «من» بودم نه تنها اونجا ضرر نمیکرد که تمام غذای ایران رو هم تامین میکرد! ولی من به عینه دیدم که این چیزها نیست. همه کسانی که اونجا کار میکنند به نسبت، متعهد و کاردان هستند مشکل واقعا ناپیدا است. مبهم است. شرلوک هولمزی باید که معلوم بشود مشکل کجاست. البته یک نکته کوچکش این بود که من اونجا واحد R&D ندیدم. شاید نبود. شاید هم بود من ندیدم.
بعدی هم اینکه در کارهای تاسیس این شرکت کشورهایی که ما به رسمیت نمیشناسیم کار کردهاند.
